Ngày 25/3, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Tài chính đã phối hợp với Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam tổ chức Đối thoại “Thí điểm tài sản mã hóa: Cơ chế giám sát, năng lực vận hành và chuẩn mực đầu tư”.
Đối thoại “Thí điểm Sàn giao dịch tài sản số: Cơ chế giám sát, năng lực vận hành và chuẩn mực đầu tư”.
Xây dựng khung pháp lý chặt chẽ là yếu tố then chốt
Phát biểu tại sự kiện, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp Hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) cho biết, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đang nằm trong xu thế chung của thế giới, chịu tác động mạnh từ những biến động phức tạp của kinh tế vĩ mô.
Trong bối cảnh đó, tâm lý nhà đầu tư vẫn còn nhiều lo ngại, đặc biệt liên quan đến tính minh bạch và mức độ an toàn của các sàn giao dịch đang hoạt động trong giai đoạn “quá độ”.
Việc tổ chức các phiên đối thoại giữa cơ quan quản lý và thị trường có ý nghĩa quan trọng, không chỉ giúp cơ quan quản lý lắng nghe thực tiễn, mà còn tạo không gian để các doanh nghiệp, sàn giao dịch đặc biệt là những đơn vị đang mong muốn được cấp phép tìm kiếm cơ hội phát triển và tiếp cận khách hàng.
Ông Phan Đức Trung cũng cho rằng, phát triển thị trường tài sản số không chỉ là cơ hội mà còn là thách thức lớn đối với cả cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Tuy nhiên, nếu xây dựng được một khuôn khổ phù hợp, đây sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời củng cố niềm tin của thị trường và định hướng phát triển của đất nước.
Tham luận về tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao liên quan tới tài sản mã hóa và một số khuyến nghị, Đại tá Hoàng Ngọc Bách, Trưởng phòng 4, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an cảnh báo nhiều rủi ro đáng lo ngại khi thị trường tài sản mã hóa chưa được quản lý đầy đủ.
Đại tá Hoàng Ngọc Bách, Trưởng phòng 4, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an.
Hầu hết các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản đều có điểm chung là tiền sau khi chiếm đoạt được chuyển lên các sàn giao dịch tiền mã hóa. Điều này gây rất nhiều khó khăn cho công tác xác minh, truy vết và thu hồi tài sản.
Bên cạnh đó, thời gian qua còn xuất hiện nhiều sàn giả mạo, mô hình lừa đảo, kêu gọi đầu tư rồi chiếm đoạt tài sản. Do đặc tính ẩn danh cao của không gian mạng, việc truy tìm và xử lý các đối tượng này gặp nhiều trở ngại.
Với việc xây dựng sàn giao dịch trong nước, cần tính toán giải pháp quản lý và bảo vệ dữ liệu công dân ngay từ đầu, tránh lặp lại những lỗ hổng từng xảy ra.
Trước đây, khi người dân tham gia các sàn nước ngoài, họ phải cung cấp căn cước công dân, số điện thoại, email, thậm chí thông tin tài khoản ngân hàng. Toàn bộ dữ liệu này được lưu trữ ở nước ngoài, tiềm ẩn rủi ro bị khai thác, mua bán trái phép.
“Nhiều vụ lừa đảo tinh vi bắt nguồn từ việc tội phạm nắm được dữ liệu cá nhân. Thậm chí, các đối tượng có thể sử dụng hình ảnh và thông tin bị lộ để giả lập giấy tờ, mở tài khoản trực tuyến, thực hiện quy trình xác thực điện tử (KYC) nhằm phục vụ hành vi phạm tội”, Đại tá Hoàng Ngọc Bách cho biết.
Các tổ chức được cấp phép phải đầu tư hệ thống công nghệ đủ mạnh để phòng ngừa tấn công mạng, đảm bảo an toàn thông tin ở cấp độ cao, được đánh giá thường xuyên và phối hợp với cơ quan chức năng trong giám sát từ xa.
Bên cạnh đó, các tổ chức cần có cơ chế xác minh nguồn tiền đầu tư. Hiện nay, chưa có quy định rõ ràng về việc xác định tính hợp pháp của dòng tiền đổ vào thị trường tài sản mã hóa. Đây là khoảng trống cần được lấp đầy để ngăn chặn rửa tiền.
Theo Đại tá Hoàng Ngọc Bách, kinh nghiệm từ các quốc gia phát triển như Mỹ, Châu Âu cho thấy, việc xây dựng khung pháp lý chặt chẽ là yếu tố then chốt. Cần nghiên cứu, tiếp thu có chọn lọc để phù hợp với điều kiện thực tế, mục tiêu là vừa thúc đẩy phát triển hoạt động đầu tư hợp pháp, vừa đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính và góp phần phát triển kinh tế.
Phép thử về công nghệ, nhân lực và niềm tin
Trong giai đoạn thí điểm, cơ quan quản lý cho biết sẽ tiếp cận theo hướng thận trọng, từng bước, với trọng tâm là đánh giá năng lực vận hành thực tế của doanh nghiệp.
Ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng Ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, ngoài các điều kiện pháp định như vốn điều lệ hay cơ cấu cổ đông, cơ quan quản lý sẽ tập trung vào hệ thống công nghệ, kinh nghiệm đội ngũ và mức độ minh bạch trong hoạt động.
Đáng chú ý, trong giai đoạn đầu, chỉ nhà đầu tư đã sở hữu tài sản mã hóa trên các sàn quốc tế mới được tham gia giao dịch tại sàn trong nước. Song song với đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ phối hợp với các bộ, ngành triển khai các chương trình phổ cập kiến thức nhằm nâng cao nhận thức và hạn chế rủi ro cho nhà đầu tư.
Một nguyên tắc quan trọng được các chuyên gia nhấn mạnh là việc tách biệt tài sản của khách hàng khỏi tài sản của sàn, yếu tố cốt lõi để bảo vệ nhà đầu tư trong mọi tình huống. Đồng thời, các kịch bản ứng phó rủi ro cũng đang được xây dựng, bao gồm: Cơ chế cảnh báo sớm và cho phép nhà đầu tư chủ động xử lý tài sản khi xảy ra biến động bất thường.
Cũng tại sự kiện đã diễn ra phiên thảo luận: Chiến lược thu hút nhà đầu tư cho các sàn giao dịch ở giai đoạn khởi đầu. Các ý kiến phát biểu đề cập đến những yếu tố giữ chân nhà đầu tư Việt Nam, bao gồm tính thanh khoản, tối ưu trải nghiệm người dùng, đa dạng sản phẩm và bảo đảm an toàn. Giới thiệu nhiều mô hình thành công về sàn giao dịch tài sản mã hóa như: Ví, tạo lập thanh khoản, chuyển đổi giao dịch ngoại tệ, cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa…/.
